Tết Trung thu 2025 là ngày nào? Ý nghĩa và sự tích Tết trung thu

Tết Trung thu không chỉ là dịp lễ hội được mong chờ nhất của trẻ nhỏ mà còn là khoảng thời gian để cả gia đình sum vầy, cùng nhau thưởng trăng và chia sẻ yêu thương. Trong bài viết này, hãy cùng Rabity tìm hiểu chi tiết về ngày Rằm tháng Tám năm 2025, sự tích gắn liền với ngày lễ, cũng như những phong tục đặc sắc đã làm nên nét đẹp truyền thống của Trung thu Việt Nam.

1. Tết Trung thu 2025 vào ngày nào?

Theo lịch âm, Tết Trung Thu luôn rơi vào ngày Rằm tháng Tám hằng năm. Đây là ngày Tết được gọi bằng nhiều tên khác nhau: Tết Trông Trăng, Tết Hoa Đăng, Tết Đoàn Viên, và đặc biệt được coi là “Tết của thiếu nhi”. Trong ngày này, trẻ em thường được người lớn tặng đèn ông sao, đèn cá chép, đèn kéo quân, mặt nạ giấy bồi và cùng nhau phá cỗ với bánh nướng, bánh dẻo.

- Trung Thu 2025 diễn ra vào ngày 15/08/2025 (Âm lịch) rơi vào 06/10/2025 (Dương lịch)

2. Nguồn gốc, sự tích Tết Trung Thu

2.1 Sự tích Nhà vua dạo chơi cung trăng vào rằm tháng Tám

Theo sử sách Trung Hoa, vào triều đại nhà Đường, vua Đường Minh Hoàng một đêm rằm tháng Tám ra vườn Ngự Uyển ngắm trăng. Đêm hôm ấy, bầu trời quang đãng, vầng trăng sáng tròn như gương, tỏa ánh sáng dịu dàng khắp nơi. Trong không khí mát lành, nhà vua vừa thưởng nguyệt vừa suy tư về cuộc đời.

Khi ấy, một đạo sĩ có phép tiên đã xuất hiện và ngỏ lời đưa nhà vua lên chơi cung Quảng Hàn trên mặt trăng. Chỉ trong thoáng chốc, Minh Hoàng thấy mình lạc vào thế giới huyền diệu: cung điện lộng lẫy, cảnh vật lung linh như chốn bồng lai. Các tiên nữ khoác y phục rực rỡ, múa điệu Nghê Thường Vũ Y khúc uyển chuyển, giọng hát thanh tao như gió trời.

Vua say mê đến mức quên cả thời gian. Khi gần sáng, đạo sĩ nhắc nhở, nhà vua mới vội vã trở lại hoàng cung nhưng trong lòng vẫn day dứt, luyến tiếc khung cảnh thần tiên. Từ đó, hằng năm vào rằm tháng Tám, Minh Hoàng ra lệnh tổ chức rước đèn, bày tiệc, múa hát để người dân cùng hưởng niềm vui, tái hiện ký ức huyền diệu trên cung trăng.

Một thuyết khác lại cho rằng, rằm tháng Tám chính là ngày sinh nhật của Đường Minh Hoàng. Để mừng thọ vua, triều đình và dân chúng khắp nơi đồng loạt treo đèn kết hoa, dâng lễ vật và mở tiệc linh đình. Từ đó, tục treo đèn, phá cỗ, làm bánh Trung Thu đã trở thành phong tục truyền thống, lan rộng ra nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam.

2.2 Sự tích chị Hằng Nga

Một truyền thuyết nổi tiếng khác của Tết Trung Thu gắn liền với câu chuyện tình buồn của Hậu Nghệ và Hằng Nga. Chuyện kể rằng, thuở xưa, trời đất gặp đại họa khi mười người con trai của Ngọc Hoàng hóa thành mười mặt trời cùng lúc xuất hiện, khiến mặt đất khô cằn, biển hồ cạn nước, muôn loài lâm nguy. Trước tình cảnh đó, Ngọc Hoàng phái Hậu Nghệ, vị thần bắn cung nổi tiếng, xuống trần cứu giúp.

Với tài nghệ siêu phàm, Hậu Nghệ đã giương cung bắn hạ chín mặt trời, chỉ giữ lại một để sưởi ấm cho nhân gian. Nhờ công lao to lớn ấy, chàng được Ngọc Hoàng ban thưởng một viên thuốc trường sinh bất tử, dặn phải chờ đủ thời gian mới được sử dụng. Hậu Nghệ mang thuốc về cất trong chiếc hộp gỗ, giao cho vợ là Hằng Nga giữ gìn. Nhưng vì tò mò, Hằng Nga đã lén mở hộp và uống hết. Ngay lập tức, cơ thể nàng nhẹ bẫng rồi bay thẳng lên trời, cuối cùng dừng lại ở cung Quảng Hàn trên mặt trăng.

Khi Hậu Nghệ về đến nhà thì đã muộn. Nhìn thấy vợ mình từ từ bay xa, chàng chỉ biết gọi trong tuyệt vọng. Từ đó, Hậu Nghệ ôm nỗi nhớ thương vợ khôn nguôi, còn Hằng Nga dù sống bất tử trên cung trăng cũng đau đáu nỗi niềm không thể trở lại nhân gian. Dân gian tin rằng, mỗi năm vào đêm rằm tháng Tám, khi ánh trăng tròn và sáng nhất, Hậu Nghệ và Hằng Nga lại được gặp nhau. Vì vậy, người đời coi Tết Trung Thu là biểu tượng của tình yêu chung thủy, của sự chờ đợi đoàn viên.

2.3 Sự tích chú Cuội cung trăng

Ở Việt Nam, bên cạnh chị Hằng, câu chuyện về chú Cuội gắn với Tết Trung Thu cũng rất được trẻ em yêu thích. Chuyện kể rằng, Cuội là một chàng trai nổi tiếng láu lỉnh và hay bày trò nói dối. Một hôm, Hằng Nga xuống trần gian để tìm cách làm bánh dự thi Ngọc Hoàng. Cuội đã chỉ cho nàng một mẹo kỳ lạ: trộn tất cả nguyên liệu vào rồi đem nướng. Không ngờ, những chiếc bánh ra lò thơm lừng, hương vị ngọt ngào khiến ai ăn cũng tấm tắc khen ngon. Nhờ bí quyết ấy, Hằng Nga mang bánh lên thiên đình dự thi và giành giải cao. Từ đó, loại bánh này được gọi là “bánh Trung Thu”.

Vì không muốn xa nàng tiên, Cuội đã cố nắm lấy tay Hằng Nga khi nàng trở về trời. Sức mạnh thần kỳ kéo cả Cuội cùng cây đa đầu làng bay thẳng lên cung trăng. Từ đó, trong những đêm trăng rằm tháng Tám, người Việt lại kể cho nhau nghe chuyện chú Cuội ngồi gốc đa, dõi mắt trông về nhân gian, nhớ thương trẻ nhỏ và quê hương. Chính từ truyền thuyết này mà hình ảnh chị Hằng, chú Cuội, cây đa, mặt trăng đã trở thành biểu tượng quen thuộc của Tết Trung Thu Việt Nam.

3. Ý nghĩa Tết Trung Thu

3.1 Gia đình đoàn tụ đêm trung thu

Theo truyền thống của người Việt, Tết Trung Thu không chỉ là ngày hội trông trăng mà còn là dịp để cả gia đình sum họp. Vào ngày này, mọi thành viên đều mong được trở về nhà, cùng nhau bày mâm cỗ cúng gia tiên với hoa quả, bánh Trung Thu và trà thơm. Khi màn đêm buông xuống, người lớn tụ họp trước sân, cùng nhau uống nước chè xanh, ăn bánh, ngắm trăng; trong khi trẻ em nô nức rước đèn ông sao, múa Lân, ca hát và phá cỗ.

Ngoài việc vui chơi, đây cũng là dịp để con cháu mua bánh Trung Thu, trà, rượu kính biếu ông bà cha mẹ, tri ân thầy cô, họ hàng, bạn bè và những ân nhân. Vì vậy, Trung Thu được xem là thời điểm tốt lành để gắn kết tình cảm, thể hiện lòng biết ơn và chăm sóc lẫn nhau.

3.2 Múa lân trong ngày tết trung thu

Nếu người Hoa thường tổ chức múa Lân vào dịp Tết Nguyên Đán, thì ở Việt Nam, điệu múa này lại trở thành một phần không thể thiếu trong Tết Trung Thu. Hình tượng con Lân được coi là biểu trưng cho điềm lành, may mắn và thịnh vượng.

Không khí đêm rằm tháng Tám càng thêm náo nhiệt với tiếng trống rộn ràng, những màn múa Lân hay múa sư tử sôi động khắp ngõ xóm. Bên cạnh đó, người Việt xưa còn có tục hát Trống Quân. Điệu hát theo nhịp ba “thình – thùng – thình”, vang lên dưới ánh trăng tròn, vừa mang tính giải trí vừa phản ánh đời sống văn hóa dân gian phong phú.

3.3 Tết trung thu kết nối mọi người

Tết Trung Thu từ lâu đã trở thành chiếc cầu nối con người lại gần nhau hơn. Thời xưa, trai gái thường hát đối đáp Trống Quân trong đêm rằm tháng Tám, không chỉ để vui chơi mà còn là dịp tìm hiểu, kết duyên trăm năm. Những bài hát thường được sáng tác theo thể thơ lục bát hoặc biến thể, vừa mộc mạc vừa đậm chất trữ tình.

Ban đầu, đây vốn là ngày Tết của người lớn để thưởng thức vẻ đẹp thiên nhiên, ăn bánh, uống trà, ngắm trăng trong tiết thu mát mẻ. Nhưng theo thời gian, với những tập tục như rước đèn, phá cỗ, múa hát, Trung Thu dần trở thành Tết của thiếu nhi. Trẻ nhỏ có dịp được vui chơi thỏa thích, ăn bánh kẹo, ca hát, múa Lân mà không bị ràng buộc, còn người lớn thì chung vui cùng con trẻ, lưu giữ những khoảnh khắc gia đình hạnh phúc.

Chính vì thế, ý nghĩa Tết Trung Thu không chỉ nằm ở niềm vui đoàn tụ, mà còn là sự kết tinh của nhiều giá trị tốt đẹp: chăm sóc, báo hiếu, biết ơn, tình thân hữu, đoàn viên và yêu thương.

4. Tên gọi khác ngày Tết Trung thu

Tết Trung Thu là một lễ hội truyền thống lâu đời của người Việt, vì thế ngày này được gọi bằng nhiều tên khác nhau như Tết Đoàn viên để nhấn mạnh ý nghĩa sum họp gia đình, Tết hoa đăng được gắn với tục rước đèn lung linh khắp ngõ xóm, Tết trông trăng vì khi mọi người quây quần ngắm trăng rằm sáng tròn và Tết Thiếu nhi (Tết trẻ con) vì đây là ngày hội đặc biệt dành cho trẻ em với múa Lân, rước đèn, phá cỗ. Mỗi tên gọi đều phản ánh một khía cạnh văn hóa riêng, nhưng tựu trung lại, Tết Trung Thu là dịp đoàn tụ, gắn kết và lưu giữ những giá trị tinh thần tốt đẹp của người Việt.

5. Những hoạt động phong tục ngày Tết Trung Thu

5.1 Rước lồng đèn trung thu

Một trong những hình ảnh không thể thiếu trong Tết Trung Thu chính là những chiếc đèn lồng nhiều màu sắc tỏa sáng rực rỡ dưới ánh trăng tròn. Ở Trung Quốc, người dân thường treo lồng đèn trước cửa nhà để cầu mong may mắn và bình an. Nhiều nơi còn làm đèn hoa đăng, viết lời ước nguyện rồi thả xuống sông, gửi gắm hy vọng theo dòng nước.

Tại Việt Nam, lồng đèn được sáng tạo từ những chất liệu quen thuộc trong đời sống hằng ngày như tre, giấy bóng kính, vải, nilon màu, lụa kết hợp cùng ánh nến. Các mẫu đèn truyền thống thường mang nhiều kiểu dáng khác nhau: đèn ông sao, đèn cá chép, đèn kéo quân… Mỗi loại đều chứa đựng nét đẹp riêng và thể hiện ý nghĩa sâu sắc trong văn hóa người Việt.

5.2 Trông trăng

Đêm rằm tháng Tám âm lịch được xem là thời khắc trăng sáng và tròn nhất trong năm, vì vậy đây là dịp lý tưởng để gia đình cùng nhau sum họp. Người Trung Hoa có thói quen ra ngoài đường ngắm trăng, coi ánh trăng là biểu tượng của sự đoàn viên.

Ở Việt Nam, thời điểm này cũng trùng với tiết trời thu mát mẻ, phong cảnh thanh bình. Cả gia đình thường ngồi quây quần bên hiên nhà, vừa thưởng trăng sáng, vừa trò chuyện, tâm sự, tạo nên một nét đẹp truyền thống gắn liền với tình thân.

5.3 Cúng Rằm Trung Thu

Ngoài những hoạt động vui chơi, cúng rằm tháng Tám cũng là một phong tục lâu đời quan trọng. Việc chuẩn bị mâm lễ không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng mà còn thể hiện tấm lòng thành kính với tổ tiên, sự quan tâm và mong ước về sức khỏe, bình an, tài lộc cho cả gia đình. Đây được coi là nghi thức không thể thiếu trong mỗi dịp Tết Trung Thu.

5.4 Phá cỗ Trung Thu

Sau khi cúng rằm, các gia đình sẽ cùng nhau phá cỗ. Ở mỗi vùng miền, cách bày biện mâm cỗ có thể khác nhau nhưng đều toát lên bản sắc riêng. Trên mâm thường có bánh Trung Thu, kẹo ngọt, hoa quả theo mùa như bưởi, dưa hấu, mía, thị…, được sắp xếp theo quan niệm ngũ hành.

Khoảnh khắc cả nhà ngồi lại cùng nhau, đợi khi trăng lên cao nhất để bắt đầu phá cỗ chính là lúc tình thân gắn kết, niềm vui lan tỏa, làm nên hương vị đặc trưng của đêm Trung Thu.

5.5 Múa lân

Mỗi dịp Trung Thu, khắp đường phố rộn ràng với tiếng trống lân vang dội. Hoạt động múa Lân hay múa sư tử thường diễn ra vào tối 14 và 15 tháng 8 âm lịch, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Trong quan niệm dân gian, con Lân tượng trưng cho phúc lành và thịnh vượng, nên điệu múa Lân được coi là cách cầu chúc may mắn, bình an cho gia đình. Tiếng trống rộn rã, điệu nhảy uyển chuyển cùng sắc màu rực rỡ của đoàn múa luôn mang đến sự háo hức cho trẻ em và bầu không khí sôi động cho mùa Trung Thu.

5.6 Ăn bánh Trung Thu

Bên cạnh rước đèn và phá cỗ, ăn bánh Trung Thu là phong tục không thể thiếu. Người dân thường mua bánh để cúng ông bà tổ tiên, sau đó cả nhà cùng ngồi nhâm nhi bên tách trà. Vị ngọt bùi của bánh kết hợp với hương chát nhẹ của trà tạo nên sự hài hòa, thanh mát, thể hiện đúng tinh thần ngày Tết đoàn viên.

Bánh Trung Thu có nhiều hình dạng, trong đó bánh hình vuông tượng trưng cho mặt đất là sự vững chắc, còn bánh hình tròn lại biểu trưng cho sự viên mãn, tròn đầy. Khi cả nhà cùng chia nhau từng miếng bánh cũng là lúc gửi gắm lời chúc hạnh phúc, bình an và sung túc cho gia đình.

5.7 Làm đồ chơi Trung thu 

Bên cạnh rước đèn và phá cỗ, làm đồ chơi Trung Thu cũng là một phong tục đẹp đã gắn bó lâu đời với tuổi thơ của trẻ em Việt Nam. Ngày xưa, cha mẹ, ông bà thường tự tay tạo ra những món đồ đơn giản từ tre, giấy, lá dừa hay đất nặn để dành tặng cho con trẻ. Những món đồ thủ công như mặt nạ giấy bồi, trống ếch, tò he, con giống bằng bột hay những chiếc đèn lồng ông sao do chính tay người lớn làm ra đã mang lại niềm vui giản dị và giúp gắn kết tình cảm gia đình.

Ngày nay, dù các loại đồ chơi hiện đại tràn ngập thị trường, nhưng hoạt động tự làm đồ chơi Trung Thu vẫn được nhiều gia đình, trường học tổ chức. Việc này không chỉ giúp trẻ em thêm hứng thú mà còn là cách giáo dục ý nghĩa, giúp các em hiểu và trân trọng những giá trị truyền thống dân gian. Những buổi cùng nhau gấp đèn, vẽ mặt nạ hay làm trống giấy trở thành trải nghiệm đáng nhớ, nuôi dưỡng sự sáng tạo và gắn kết yêu thương giữa các thế hệ.

5.8 Quà tặng nhân dịp trung thu

6. Những điều nên và không nên làm trong ngày Tết Trung Thu

Tết Trung Thu không chỉ là dịp để trẻ em vui chơi, người lớn quây quần, mà còn là khoảng thời gian để con cháu thể hiện lòng hiếu kính đối với tổ tiên, ông bà. Để đón một mùa Trung Thu trọn vẹn và ý nghĩa, bạn nên lưu tâm đến một số điều nên làm và cần tránh trong ngày này.

Những việc nên làm bao gồm lựa chọn trang phục màu đỏ hoặc màu tươi sáng để tăng thêm không khí vui vẻ; chuẩn bị mâm cỗ và thắp hương tưởng nhớ tổ tiên; chú ý chỉnh trang gọn gàng, đặc biệt phụ nữ thường được khuyên nên vén tóc sang một bên để thể hiện sự chỉn chu và may mắn.

Ngược lại, có những điều không nên thực hiện trong ngày này là hạn chế đi chơi ở những nơi quá xa hoặc đông đúc để đảm bảo an toàn; tránh mặc quần áo tối màu vì bị xem là không may mắn; những ai đang mệt, sức khỏe yếu hoặc đang ốm thì tốt nhất nên ở nhà nghỉ ngơi, tránh ra ngoài buổi tối.

7. Các câu hỏi liên quan đến Tết Trung thu

7.1 Tại sao Tết Trung thu lại diễn ra vào ngày Rằm tháng 8 Âm lịch?

Theo tín ngưỡng dân gian, đêm rằm tháng 8 là lúc trăng tròn và sáng nhất trong năm, tượng trưng cho sự viên mãn và sung túc. Đây cũng là thời điểm mùa màng đã thu hoạch xong, thời tiết mát mẻ, thuận lợi cho những lễ hội ngoài trời và các hoạt động gắn kết cộng đồng.

7.2 Tết Trung thu ở Việt Nam có gì khác so với Trung Quốc?

Mặc dù cùng chia sẻ nguồn gốc, Trung Thu tại Việt Nam mang đậm bản sắc riêng. Người Việt lưu truyền câu chuyện Chú Cuội ngồi gốc cây đa, và trẻ em rước đèn ông sao những biểu tượng không xuất hiện trong văn hóa Trung Thu Trung Hoa. Bên cạnh đó, ở Việt Nam, ngày lễ này còn được xem là Tết Thiếu nhi với trọng tâm dành cho trẻ em, trong khi tại Trung Quốc ý nghĩa này không được nhấn mạnh bằng.

7.3 Vì sao Trung thu còn được gọi là Tết Đoàn Viên?

Tên gọi này bắt nguồn từ ý nghĩa sâu xa của ngày lễ là đoàn tụ và sum họp gia đình. Vầng trăng tròn đêm rằm tượng trưng cho sự trọn vẹn, là dịp con cháu bày tỏ lòng hiếu kính với ông bà cha mẹ, đồng thời các thành viên trong gia đình có cơ hội gần gũi, gắn kết tình cảm hơn sau những ngày tháng bận rộn.

Tết Trung thu 2025 không chỉ là một ngày lễ cổ truyền, mà còn là dịp để mỗi gia đình gắn kết và lưu giữ kỷ niệm. Dù ở đâu, chỉ cần có ánh trăng tròn, tiếng cười của trẻ thơ và tình thân, thì Trung thu luôn trọn vẹn và ý nghĩa.

Xem thêm: 

• Đi công viên, khu vui chơi - Bé nên mặc gì để thoải mái nhất?
• Cách làm bánh Trung thu thập cẩm truyền thống tại nhà đơn giản, dễ làm nhất 2025
• Top 20+ món quà trung thu cho bé ý nghĩa nhất 2025

Mời ba mẹ tham khảo những sản phẩm chất liệu an toàn cho bé đang bán chạy tại Rabity: